İşletmenin Kuruluş Aşamaları

İşletmenin Kuruluş Aşamaları

25 Ocak 2026 

İşletmenin kuruluş aşaması, işletmenizi açma fikrinizden itibaren başlar ve ilk hastanızı alıncaya kadar devam eder.

Belki, okuldan yeni mezun oldunuz. Belki yıllardır özel sektörde üretici ya da yönetici olarak çalışıyorsunuz.  Belki de devlet memurusunuz ve yakında emekli olmayı düşünüyorsunuz. Artık kendinize ait bir işletme açmak istiyor olabilirsiniz.

Sağlık işlemesiyle diğer işletmelerin açılışı ve işleyiş süreçlerinde farklıklar vardır. Bunlar kanunlar, tüzükler ve yönetmeliklerle yapılan düzenlemelerdir. 1928 yılından 2025 yılına kadar geçen 97 yılda, mesleki çalışma alanımızın için birçok düzenleme yapılmış.

Muayenehane, Müşterek Muayenehane, Poliklinik, Merkez ve Hastane açmaya ya da ortaklık yapmaya karar vermek üzereyseniz lütfen Diş Hekimliğinde İşletme Yönetimi eğitimini bitirmeden harekete geçmeyin.

Hangi işletme olursa olsun küçük, orta ya da büyük fark etmez; her işletmenin kuruluş aşaması bir dizi eylem ve karışık çalışmalar içerir. Konunun hukuksal, finansal, ekonomik ve teknik açılımları vardır.

Başarılı olan girişimcilerin, başarı hikayeleri sosyal medyada, gazete ve dergilerde hep karşımıza çıkar. Başarısız olanlarla ilgili yazılara hiç rastlanmaz. Onların hikayeleri sadece araştırmacıları ilgilendirir. Çünkü onların neden başarısız oldukları ve hataları anlaşılırsa, yeni başarı modelleri oluşabilir.

Kuruluş çalışmasıyla ilgili temel kavram fizibilite araştırmasıdır.

Fizibilite araştırması: Kesin yatırım kararı alınmadan önce, yapılması düşünülen yatırımla ilgili hukuksal, finansal, ekonomik ve teknik sorunlara ilişkin bilgilerin toplanması ve karar almak için bir sonuca bağlanmasıdır. Sizlere kısaca temel işletme bilgilerini aktardıktan sonra diş hekimliğine yönelik bilgileri detaylı olarak aktaracağım.

A- HUKUKSAL ARAŞTIRMALAR: İşletmenin açılabilmesi ve hayatta kalabilmesi için mesleki ve ticari hukuk açısından tüm mevzuatın araştırılmasıdır. Mevzuatlardaki hak ve yükümlülükler detaylıca araştırılmalıdır.

İşletmenin gerçek ya da tüzel kişiler üzerine nasıl açılacağı, mali konular ve yükümlülüklerin araştırılması gerekir. İhtiyacınız olan ilk kaynak bilgidir. Yeterli paranız var ve artık yatırım için hazırsınız. Yatırım yapmadan önce tüm mevzuatı öğrenmenizi ve hukuksal araştırmaları tamamlamanızı öneririm.

En küçük işletme olan Muayenehaneden en büyük işletme olan Hastaneye kadar bir sağlık işletmesi açmak için aşağıdaki bakanlıklar ve onlara bağlı birimler tarafından işletmeleriniz denetlenir. Açılış için onların izinlerine ihtiyacınız vardır.

Bağlı Olduğunuz Bakanlıklar:

1.    T.C. Sağlık Bakanlığı / İl Sağlık Müdürlüğü / İşyeri Açılışı, Ruhsat ve Denetleme

2.    T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı / Vergi Dairesi

3.    T.C Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı / SGK / BAĞ-KUR / İşci ve işveren hakları

4.    T.C. Ticaret Bakanlığı / Reklam Kurulu / İl Ticaret Müdürlüğü

5.    T.C. Adalet Bakanlığı / Sağlık Hizmetleri ve Türk Ceza Kanunları

6.    T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, / Tıbbi Atık

7.    T.C. İç İşleri Bakanlığı / Belediyeler / KVKK / Çevre Temizlik Vergisi

8.    T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı / Nükleer Düzenleme Kurumu / Dental radyoloji birimi: 

Bağlı Olduğunuz Meslek Örgütü:

1.    Türk Diş Hekimleri Birliği ve Diş Hekimleri Odası

Sağlık hukukunu bilmeden atılan her adım ne yazık ki ileride işletmeye ve işletme sahiplerine ciddi zararlar verebilir. Bu yüzden dersinize iyi çalışmalısınız.  Tüm yasal mevzuatları incelemeden diğer araştırmaları yapmanızı önermiyorum. İlk araştırma bu yüzden hukuksal araştırma olmalıdır. İlk düğmeyi doğru iliklerseniz ardından diğer düğmeleri de doğru iliklersiniz.

B- FİNANSAL ARAŞTIRMALAR: İhtiyacınız olan ikinci kaynak paradır. Para olmadan işletme açılamaz. İşletmenin ihtiyaç duyacağı kuruluş ve işletme sermayesinin ne kadar olacağı ve bunun nereden temin edileceği gelir ve gider tahminlerinin hesaplanması, işletmenin karlılık oranı ve nakit akışıyla ilgili analizler yapılır.

C- EKONOMİK ARAŞTIRMALAR: Hukuksal ve parasal araştırmalar sağlama alındıktan sonra ekonomik araştırmalara geçebilirsiniz. Bunlar;

1. Piyasa araştırması ve talep tahmini

2. Kapasite belirleme

3. Kuruluş yerinin belirlenmesi

1- Piyasa Araştırması ve Talep Tahmini: Amaç işletmenin üreteceği, pazarlayacağı ürün ve hizmetlerin miktar ve niteliklerini saptamak, tüketicilerin sayılarını ve aradıkları hizmetlerin nitelikleri, satın alma güç ve arzularını belirlemektir.

Piyasa araştırmasında hazırlanması gerekli bilgiler; üretimle ilgili istatistikler, bölge insanın gelir düzeyi, sunulan hizmetlerin mevcut satış fiyatları ve maliyetleri, mevcut arz kaynakları yani diğer işletmeler, dağıtım kanalı yapısı, hükümetin verilen hizmetlerle ilgili politikası, ülkenin genel ekonomik durumu. Bu bilgilerin toplanması sayesinde arza göre talep tahmini yapılabilir.

2- Kapasite Belirleme: Kapasite basit olarak işletmenin elindeki üretim faktörlerini en iyi şekilde kullanarak yapabileceği üretim miktarıdır.

Teorik (Maksimum) Kapasite: Bir işletmenin sahip olduğu makina ve insan gücünün hiç aksamadan uzman yöneticilerin elinde yapabileceği en yüksek düzeydeki üretim miktarıdır.

Pratik (Normal) Kapasite: Olağan duraklamalar sonucu elde edilen ve teorik kapasitenin altında oluşan kapasite.

Fiili Kapasite: İşletmenin belirli faaliyet döneminde gerçekleştirdiği kapasitedir.

Optimum Kapasite: Birim başına sabit ve değişken giderlerin minimum olduğu kapasitedir.

İşletmeyi kurarken hedef optimum kapasite olmalıdır. Maliyet ve giderlerin en düşük olduğu işletme büyüklüğüdür. Örneğin 400 yataktan sonra hastane işletmeciliğinde maliyetlerin arttığı gözlenmiştir. Diş hekimliğinde bunu koltuk sayısı olarak belirlemelisiniz. Ekonomik araştırmalar çerçevesinde koltuk sayısı temel alınarak işletmenin büyüklüğüne karar verilir.

3- Kuruluş Yerinin Belirlenmesi: Kuruluş yerinin belirlenmesinde genellikle maliyetlerin en düşük, karın en yüksek olacağı yerin belirlenmesi en temel kural olarak kabul edilir. İki aşamada seçilir önce bölge belirlenir. Sonrada bölge içinde bir nokta seçilir. Kuruluş yerinin tespitinde gerekli özen gösterilmemişse, başlangıçta iyi gibi gözüken yerler daha sonra değişen koşullar nedeniyle olumsuz bir duruma gelebilir.

D-TEKNİK ARAŞTIRMALAR: Yapılacak en son araştırmadır. İşletmeyle ilgili teknik uzmanlardan (mimar, inşaat mühendisi, tesisatçılar, yapı denetim firmaları vb.) destek alınması gereken araştırmalardır.

Kısaca temel işletme bilgilerinden bahsettikten sonra işletme açmadan önce bir diş hekimi olarak sizlerin neler yapması gerekli onlara değineceğim. Bir dizi sorular ve cevaplarla sizleri bilgilendireceğim.

İşletmenizi ne zaman açmalısınız?

Yeni mezun olmuşsanız, tecrübeli bir meslektaşınızın yanında en az iki yıl çalışmadan (erkekler askere gitmeden önce) işletme açmamalısınız. Deneyim ve bilgi sahibi olunmadan tek başınıza kaldığınızda bilginiz olsa da tecrübe eksikliği sizin kötü anlarla karşılaşmanıza sebep olabilir.

Mesleğe bizden önce başlamış ağabeylerimiz veya ablalarımızın yanında çalışarak onların tecrübelerinden yararlanabilir, kendinize bir model oluşturabilirsiniz.

Özel hastane ya da polikliniklerde çalışarak hiç risk almadan ücretli çalışarak, okulda görmediğiniz vakaları görme şansına kavuşursunuz.

İşletmenizi açmadan önce en az 2 yıl tecrübe kazanmalısınız. Bu arada hem tecrübe hem de ilk sermayeniz için para biriktireceksiniz. Belki bu 2 yıl sonunda kararınız bir girişimci ve işletme sahibi olmaktansa, risk almadan gelecekte bir başkasının yanında ya da devlet kuruluşlarında ücretli çalışmayı tercih etmek olabilir.

Belki de yanında çalıştığınız ağabeyiniz ya da ablanız karakterinizden, hekimliğinizden ve başarılarınızdan memnun kalabilir ve size bir ortaklık teklif edebilir. Bu şans faktörüyle, az riskle işletme sahibi olabilirsiniz.

İşletmenizi tek başınıza mı açacaksınız yoksa ortaklı mı açacaksınız?

Kendinizi tanıyor ve ortak işlere yatkın olmadığınızı düşünüyorsanız, ortaklı işlerden uzak durun.

Ortaklık yapılarak kurulmuş işletmeler, hekimler için büyük bir avantajdır. Takım çalışması size birçok avantaj sunacaktır. Yatırım maliyetleriniz, riskleriniz azalacaktır. Mesleki anlamda bir destekçiniz olacaktır. Özgürlüğünüz kısıtlanmayacak tatil ve eğitim için zamanınız olacaktır. Hastalandığınızda sizin olmadığınız zamanlarda işletmenizin devamlılığı ortağınız tarafından gerçekleşir... İşletmede olmasanız bile işletme gelirinden payınızı alacaksınız.

Ortaklıklar zamanla bozulabiliyor. Ortaklar kuruluş aşamasında gelecekteki olası senaryoları yazılı belge olarak kayıt altına almadıkları için ileride sorun yaşandığında ortaklıklar bitiyor. Bu yüzden en kötü senaryoları, ortaklığın başlangıcı ve bitişinde yapılacak tüm eylemleri tartışıp yazıya dökülmesi gerekir. Başlangıç ve olası senaryolar ve sonuçlar ortaklık kurulmadan yazılı belge olarak imza altına alınmalıdır.

Bu konuyu Diş Hekimliğinde İşletme Yönetimi Eğitiminin 9. Bölüm 7. Dersi: Ortaklık Nasıl Yapılır? da anlattım.

İşletmenizi Nerede Açmalısınız?

Ticaretle uğraşan ya da hiç uğraşmayan onlarca kişi sizin bu fikrinizi duyar duymaz, sizlere yardımcı olmaya çalışacak. Size birçok fikir sunacaklar. Bu fikirler kafanızın karışmasına sebep olacak.

Lütfen dikkatli olun! İstatistiklerden yararlanmalısınız. Objektif veriler sizi doğru tercihe yönlendirecektir. Tabii ki tecrübeli işletme sahiplerinin fikirlerini dikkate almanızı ya da bir danışmandan destek almanızı öneririm.  

İşletme açmak isteyenlerin zihninden şu sorular geçmiştir.

Memleketime mi açsam?

Büyük bir şehirde mi ya da bir turizm beldesinde mi açsam?

İlçede tek bir diş hekimi mi olsam, yoksa büyük şehirlerde merkezde mi olsam?

Ya da hiç risk almadan işletme açmasam mı?  😊

Önce plan yapın aklınıza gelen her fikri yazın bir plan defteriniz olsun. Plan yapmak önemlidir. Hatta plan her şeydir bunu 1998 yılında EDAD kongresinde Japon bir meslektaşımdan öğrenmiştim. “Plan her şeydir.”

Açmayı planladığınız bölgeden sonra o bölgede nokta tespiti yapmalısınız. Hangi bölgede açarsanız açın fark etmez, ilk kural bazı noktalara yakın açmalısınız. Banka, PTT, hastane, aile sağlığı merkezi, ADSM, lokanta, otopark, pastane ve diğerleri. O bölgenin en merkezi yerinde işletmeniz olmalıdır.

Mesleğimizde reklam yapma imkanı olmadığına göre, işletmenizi sizi fark edebilecekleri bir yerde açmalısınız. Bir giriş katı dükkan ya da ön cephe birinci kat olabilir. İkinci kat ya da daha yukarısı değil. Bu ilk aşamada yer ve konum açısından önemlidir. Muayenehanenizi bir dükkan olarak tutmuşsanız, insanlar gelip geçerken bile sizi fark edebilirler. İhtiyaçları olduğunda işletmenizin bankanın yakınında olduğunu doğal olarak hatırlayacaklardır.

Asla aileniz, akrabalarınız ve onların çevresine güvenerek işletme açmayın. Yıllarca aile çevreniz varsa, muayenehane açın dediler. Ben buna katılmıyorum.

Çevreniz dedikleri kimler bir düşünün.

Yeni mezun birisine çevresi hemen gider mi?

Siz diş hekimi olmadan önce herkesin bir diş hekimi yok muydu?

Neden ondan vazgeçsin? Sırf sizin çevreniz olduğu için mi?

Ancak siz o diş hekiminden farklıysanız ve kendisi için bir faydası olacaksa sizi tercih edecektir.

Bu da öncelikli olarak fiyat, kalite ve işletmenizin ona sunacağı deneyimlerden ibaret olacaktır. Bu yüzden tecrübe edinmenizi en çok sizi yakından tanıyanlar yani çevreniz bekleyecektir. Bu doğrultuda çevrenize güvenerek yatırım yapmayın siz önce Allah’a sonra da kendinize güvenin, gerisi gelecektir.

Herkes kendi payına düşeni alır. O payı alabilmek için ilk adımı atmak gerekiyor. İlk adımı atın, dışarı çıkın, yeni insanlarla tanışın kendinizi tanıtın, bağ kurun, sosyal ağınızı genişletin.

Para işletmede kazanılmaz. Para dışardaki ağlar ve bağlarla kazanılır. Harekete geçin ve dışarı çıkın. İşletmenizde kapalı kalmayın. İşletmenizi açtığınızda kazancınızın çoğunluğunu sizi tanımayan, size güvenen ve hastanız olan kişilerden ve onların çevresinden geldiğini tespit edeceksiniz.  

Sevgili arkadaşlar,

İşletmenizde ilk adım nerede olacağınıza karar vermenizdir. Çünkü diğer adımlar bundan sonra gelecektir.

İşletmenizi açmak için ne kadar paranız olmalı?

Bu konuyu 3. Bölüm, Finans Yönetiminde anlattım.  

İşletmenizde en az kaç kişi çalıştırmalısınız?

Bu konuyu da 4. Bölüm, İnsan Kaynakları Yönetiminde anlattım.

Tekrar söylemek istiyorum, Plan her şeydir…

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

Mahmut Demirkan