İşletme Yönetimi

İşletme Yönetimi

18 Ocak 2026

Yönetim anlayışını doğru kurabilmek için ağız ve diş sağlığı hizmeti veren özel işletmeleri içeriklerine göre tanımak gerekir.

1.                    Diş Hekimi Muayenehanesi: En az bir diş hekimiyle hizmet verilen işletmedir. En fazla iki hasta koltuğu bulunur.

2.                    Müşterek Diş Hekimi Muayenehanesi: En az iki diş hekimiyle hizmet verilen işletmedir. En az iki hasta koltuğu bulunur.

3.                    Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği: En az iki diş hekimiyle hizmet verilen işletmedir. En az iki hasta koltuğu bulunur.

4.                    Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi: En az 5 diş hekimiyle hizmet verilen işletmedir. En az iki farklı alanda uzman diş hekimi ve anestezi uzmanı tıp hekimi ve anestezi teknikeri gereklidir.  En az iki yataklı servisi bulunmalıdır.

5.                    Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi: En az 15 diş hekimiyle hizmet verilen işletmelerdir. En az beş farklı alanda uzman diş hekimi, bir anestezi uzmanı hekim, diş teknisyeni ve anestezi teknikeri çalışmak zorundadır. En az beş yataklı servisi bulunmalıdır. Protez laboratuvarı bulunmalıdır.

Bundan sonra işletme dediğimde ölçüsüne göre bu beş iş yerini tanımlayacağım.

İşletme Yönetimi, işletmeden hizmet alan misafirler ve hastalarla iletişimin ve ilişkilerin, teşhis ve tedavi planının, tedavi sonrası hizmetlerin, işletmede çalışan ve işletmeye dışarıdan hizmet veren tüm insan gücünün, girişimci ve yatırımcının, tüm demirbaş ve sarf malzemelerin ve paranın akıllıca yönetimini içerir.

Ayrıca tüm işletmelerin, birinci önceliği hayatta kalmak için kar etmesidir. İkinci önceliği süreklilik. Üçüncü önceliği önce işletme sahiplerine sonra topluma faydalı işler yapmaktır. Bu anlayışla bir sistem kurulur.

İşletmedeki İnsan Topluluğu kimlerden oluşur?

Yatırımcılar, girişimciler, misafirler, hastalar, yöneticiler, çalışanlar ve dışardan hizmet veren herkes tarafından oluşur.

Doğru ve akılcı yönetim sistemi, bu topluluktaki üreticilerin ve yöneticilerin huzurlu, başarılı ve mutluluk odaklı işletmede yıllarca çalışabilmesini sağlar. Ayrıca bu topluluktaki tüketicilerin, misafirlerin ve hastaların tamamının da huzurlu, başarılı ve mutluluk odaklı hizmet almalarını sağlar.

Muayenehane kelimesini anlamı; hastaların teşhis ve tedavi edildiği mekandır. İster tek hekimli bir işletme olsun isterse çok hekimli bir işletme olsun tüm işletmelerin genel tanımı muayenehane olmalıdır. Bu yüzden bazen klinik, bazen poliklinik, bazen de hastane desek bile temel olarak işletmenin adı muayenehanedir.

Kendi işletme yönetimi anlayışınızı oluştururken dikkat edilmesi gereken ilk konu; nasıl bir işletmede çalışıyor olduğunuzdur ya da nasıl bir işletme açmayı hedefliyor olduğunuzdur.

En küçük işletmede, diş hekimi ve diş hekimi yardımcısı olarak sadece iki kişinin çalıştığı bir kuruluşla daha farklı niteliklere sahip, daha fazla kişinin çalıştığı ve mekanı büyük olan sağlık kuruluşunun yönetimi farklılık gösterecektir.

Bu kuruluşlar farklı unvanlara sahip yatırımcı, girişimci, genel müdür, işletme müdürü, yönetici diş hekimi, üretici diş hekimleri, diş hekimi yardımcıları, sekreterler, mutfak ve temizlik çalışanları, eğitim yöneticisi, pazarlama yöneticisi, insan kaynakları yöneticisi, finans yöneticisi, malzeme yöneticisi, teknisyen ve diğerleri olarak birçok çalışanın bir arada bulunduğu bir işletme de olabilir.

İşletmeler çalışan sayısına göre üçe ayrılır.

1.    Küçük İşletme: Tam zamanlı en az bir Diş Hekiminin çalıştığı, bazen Diş Hekimi Yardımcısı ve Sekreterin de bulunduğu diş hekimi muayenehaneleri, küçük sağlık işletmeleridir.

2.    Orta İşletme: Tam zamanlı en az iki Diş Hekimin çalıştığı, Muayenehane, Müşterek Muayenehane ve Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, orta sağlık işletmeleridir.

3.    Büyük İşletme: Tam zamanlı en az beş Diş Hekimin çalıştığı, Müşterek Diş Hekimi Muayenehanesi, Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Merkezi ve Hastanesi büyük sağlık işletmeleridir.

Bir İşletme Sadece Hekimlik Bilgilerimizle Başarılı Bir Şekilde Yönetilebilir mi?

Zaman değişimleri de beraberinde getirmektedir. Şimdiden başlayarak önlem almazsak sahip olduğumuz işletmelerimizi kapatmak zorunda kalabiliriz.

Ya da birçok meslektaşımızın yaptığı gibi; günü kurtarma çabaları içinde olan ve hiçbir zaman ekonomik özgürlüğü olamayacak işletmelere sahip olabiliriz.

Mezun olduğumuzda bizlere verilen hekimlik unvanıyla sahip olacağımız işletmelerde, ileride bizleri nelerin beklediğinden habersiz büyük heyecan ve umutlarla meslek hayatına atıldık.

İlk olarak muhasebeci arkadaşlar ve vergi daireleriyle tanıştık. Ardından BAĞ-KUR ve yanımızda çalıştıracağımız sekreterle beraber SGK kavramını her ay duymak zorunda kaldık. Alışveriş yaptığımız firmalar ve onlara olan borç senetlerimiz, gelir ve gider tablolarımız, kâr ve zarar dengesi, karlılık ve nakit akışı, işveren kimliğimiz, laboratuvar sorunları, KDV, Gelir Vergisi, Stopaj ve bir sürü vergiler gibi bize yabancı olan konularla tanıştık

Çalıştığımız laboratuvarlar, depolar ve  implant şirketleri, yıllar içinde sermaye güçlerini ve büyümelerini arttırırken bizlerin nasılda fakirleştiğini görmek üzücü değil mi?

Peki nerde hata yapıyorduk ya da neyi yanlış yapıyorduk da fakirleşiyorduk?

Bütün bunları her meslektaşımızın tek başına deneyerek öğrenmesi ve önlemlerini alması için yıllarını harcaması gerekiyordu. Hepimiz okulumuzdan mezun olduktan sonra, işletme yönetimine dair bilgi sahibi olmadan, ülkemizin istikrarsız ekonomik koşullarında beyaz yakalı kurbanlara dönüştük.

Girişimcilik, Yatırımcılık, Finans Yönetimi, Pazarlama Yönetimi, İnsan Kaynakları Yönetimi, Toplam Kalite Yönetimi, Malzeme Yönetimi, Laboratuvar Yönetimine dair bilgiler bizlere verilmedi.

Usta çırak deneme yanılma yöntemleriyle; ağabey ve ablalarımızın tecrübeleriyle yol alacaktık, ya da kendi başımıza çok dikkat, zaman, enerji ve para kaybederek öğrenecektik.

Sistemin, girişimcileri, Sağlık Kuruluşları İşletmeciliğine hazırlaması, kendi işyerini açmak isteyen, her diş hekimine seçmeli olarak, işletme yönetimi eğitimlerinin, verilmesi iyi olmaz mıydı?

Geldiğimiz şu noktada sistem sorunları ve eksiklikleri, kolektif tavır noksanlıkları ve geri bildirimlerin işe yaramaması dahası sizlerin de ekleyeceği birçok sorunlar sebebiyle, günü kurtarmaya çalışan diş hekimlerine dönüştük.

Hekim olarak saygınlığımızı yıllar içinde yitiriyoruz. Aslında zenginleşmemiz gerekirken bizler yıllar içinde fakirleşiyoruz. İşletme yönetimi konusunda başarısız oluyoruz.

Aldığımız zorlu eğitimlere rağmen diş hekimi olduktan sonra, bizlerin sahip olması gereken ekonomik düzeyde olmayışımızın sebepleri nelerdir acaba?

İşletmemizi başarılı bir şekilde yönetebilmek için neleri bilmeden mezun olduk?

Ne yazık ki; eğitim, kültürel ve ekonomik eksikliklerden ötürü, hastalığın teşhisi ve tedavisinin kalitesinden daha çok bu tedavinin ne kadara mal olacağını sorgulayacak bir toplumla karşılaşacağımızı bilmeden…

Girişimciliğin ve yatırımcılığın ne olduğunu anlamadan…

Para yönetimini, maliyet analizi, gelir gider tablosu ve kâr zarar arasındaki ilişki, nakit akışı ve karlılık oranlarını bilmeden…

Yaklaşık her diş hekiminin en az bir sekreterinin olduğunu düşünerek ki; o da insan kaynakları yönetimi, işçi özlük hakları, SGK ve kendi BAĞ-KUR’umuzla kendi özlük haklarımızı bilmeden…

Bir işletmenin başarılı yönetilebilmesi için pazarlama yönetimini, tanıtım, bilgilendirme ve tüketici ilişkileri yönetimini bilmeden…

Laboratuvar ilişkileri ve kullandığımız malzemelerin stok kontrolünü ve yönetimini bilmeden…

Memnun misafirden, memnun hastaya, sadakatli hastadan marka elçisine geçiş süreçlerini bilmeden…

Artık zaman değişti. İşletme yönetimi hakkında bilgimiz olmazsa hekimlik bilgilerimiz mükemmel olsa dahi işletmelerimizi kaybedebiliriz. Mezun olan her diş hekiminin muayene açma niyeti varsa önce başarılı işletmenin kurallarını bilmesi veya öğrenmesi gereklidir. Ana sermaye bilgi ve deneyimdir. Sonra para gelir.

Kendimize doğru bir model bularak yola çıkmalıyız. Ya da bu işi uzmanlarından öğrenmeliyiz. Amerika’da diş hekimleri başarılı bir işletme sahibi olabilmek adına mezuniyet sonrası işletmecilik kurslarına katılmakta, danışmanlık hizmeti almakta ya da bizzat kendileri işletme yüksek lisansı yapmaktadır.

Ben Türkiye’de 2006 yılında dergilerde diş hekimliğinde işletme yönetimiyle ilgili makaleler yazmaya başladım. 2007 yılında ilk defa Diş Hekimliğinde İşletme Yönetimi, kursu veren bir diş hekimiyim. Yine ilk defa 2007 yılında bu alanda, muayenehane ve poliklinik sahibi diş hekimlerine birebir danışmanlık hizmeti veren bir danışmanım.  Eğitmen ve danışman olarak bu alanda 20 yıldır çalışıyorum.

Benden sonra hem diş hekimi hem de farklı mesleklerden birçok arkadaş işletme yönetimi alanında diş hekimlerine eğitim ve danışmanlık hizmetleri vermeye başladı. Bu konuda bir sektör oluştu.

İşletme Yönetimi sektörüne katkılarından dolayı işini iyi ve tam yapan arkadaşları tebrik ediyorum. Bu kurslara katılan, eğitim ve danışmanlık hizmeti alan meslektaşlarım, edindikleri bilgilerle işletme yönetimde başarılara imza atıyorlar.

Türkiye’de, Diş Hekimliğinde İşletme Yönetimi alanında, bir farkındalık oluşturduğum için mutluluk duyuyorum.

Üniversite yöneticilerinin davetiyle ülkemizde bu alanda başarılı olan girişimci ve yatırımcı meslektaşlarımız tarafından Diş Hekimliği Fakültelerinin son sınıflarına gelen meslek adaylarına işletme yönetimi dersleri, seçmeli olarak verilmelidir.

Sevgili arkadaşlar,

Başarılı bir işletme yönetimini sadece hekimlik bilgileriyle yapamayacağımızı, öğrendik. Kimimiz muayenehanesini fizibilite yani yapılabilirlik, hesaplamaları yapmadan hemen memleketine ya da iş yapabileceğini sandığı bir yerde açmaya karar veriyor. Uzman yardımı, almadan işletme sahibi olan arkadaşlarımız bu hatalarını yıllar içinde fark ediyorlar.

Kimileri tek başına bir işletmeyi devam ettiremeyeceğini fark ediyor. Hayallerini süsleyen muayenehanesini mesleki ümitlerini kaybetmiş biçimde devrediyor ya da kapatıyor. Ya da inatla ayakta kalmaya devam ediyor. Günü kurtaran işletme yöntemleriyle, geleceğe umutsuz bir işletme sahibi olarak devam ediyor. Meslektaşlarımızın neyi nerede yanlış yaptıklarını anlaması belki de yıllarına mal oluyor belki de hiç anlamadan bu iş bitiyor.

İşletmelerin başarılı olabilmesi adına birçok üniversitede, işletme fakültesi var. Bizim işletmelerimizde bir hizmet işletmesi olduğuna göre neden onların temel işletme kurallarını örnek almayalım ki?

İşte bu yüzden bizler temel işletme kurallarını ve hatta sağlık işletmelerinde uygulanan özel sistemleri bilir ve bunları akıllı bir şekilde muayenehanelerimizde hayata geçirirsek başarımız tesadüflere kalmaz.

Hekimliğimizi ve mesleki etik kurallarımızı unutmadan, erdemli yaşayarak, işletme yönetimini de uygulayarak, huzurlu, başarılı ve mutlu bir işletmeye sahip olabiliriz. Bu sistemi kurmak anlaşılır, basit ve kolaydır.  

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

Mahmut Demirkan